جامعه و فرهنگ - آرشیو

فردوسی، علوم انسانی دیجیتال و ایران آینده
علیرضا اشتری تفرشی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی:

فردوسی، علوم انسانی دیجیتال و ایران آینده

در روز زبان فارسی و بزرگداشت فردوسی، بازخوانی شاهنامه دیگر صرفاً پاسداشت یک میراث ادبی نیست؛ فرصتی است برای اندیشیدن به نسبت زبان، هویت، علوم انسانی و آینده ایران. فردوسی با آفرینش شاهنامه، زبان فارسی را به خانه حافظه تاریخی، خرد سیاسی و اخلاق اجتماعی ایرانیان بدل کرد؛ خانه‌ای که امروز در عصر هوش مصنوعی، بحران‌های نوپدید، تجربه جنگ و نیاز به بازسازی فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، بیش از همیشه به بازاندیشی نیاز دارد. این یادداشت می‌کوشد نشان دهد چگونه فردوسی می‌تواند از متن ادبیات کلاسیک به میدان علوم انسانی دیجیتال، دانشگاه ایرانی و گفت‌وگوی آینده‌ساز درباره ایران امروز و فردا وارد شود.

ادامه مطلب
چهل روز گذشت؛ در رثای ادیب فرزانه و مجاهد عرصه اندیشه، شهیده دکتر فاطمه‌‌سادات میر

چهل روز گذشت؛ در رثای ادیب فرزانه و مجاهد عرصه اندیشه، شهیده دکتر فاطمه‌‌سادات میر

 امروز، راهروهای دانشگاه علامه طباطبائی، هنوز منتظر گام‌های استوار دختری است که میان «منطق مدیریت» و «جادوی رمان»، پلی از جنس آگاهی زده بود. پژوهش‌های نیمه‌تمامت، گواهی می‌دهند که مرگ برای تو زود بود، اما شهادت، برای بزرگی روحت، تنها ردای برازنده. تو با خون پاکت، زیباترین و کامل‌ترین مقاله را با مضمون «مدیریت ایثار» بر جریده عالم ثبت کردی.

ادامه مطلب
آتش قطعی اینترنت بس نشده است؟!
دکتر مرضیه ادهم، دکترای علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه علامه طباطبائی:

آتش قطعی اینترنت بس نشده است؟!

در غیاب روایت مستقل شهروندان، فضای اطلاعاتی با دو قطب پر شد: روایت رسمی از یک سو و شایعه از سوی دیگر. شایعه در خلأ رشد می‌کند، نه در اطلاعات زیاد. و جالب اینجاست که شورای عالی امنیت ملی، که تصمیم قطع اینترنت را گرفته، هدفش دقیقاً مقابله با همین شایعه‌پراکنی و جنگ روانی بوده است. اما نتیجه برعکس شده؛ قطع اینترنت نه جنگ روانی دشمن را خنثی کرد، بلکه زمین آن را بارورتر کرد.

ادامه مطلب
سعدی در چین
به قلم دکتر نعمت‌الله ایرانزاده، عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی:‌

سعدی در چین گالری

 شباهت‌های سعدی و کنفوسیوس: هر دو متفکر و مصلح اجتماعی، به تعلیم و تربیت اخلاقی و رفتارشناسی مردمان، توجه داشته و می­خواسته‌اند شیوه ای درخور برای زندگی بهتر به مردم نشان دهند. سخنان تابناک و خردورزانۀ هر دو در چین و ایران، ضرب المثل جاری و ساری شده اند و هریک، درس ژرف و شگرف زندگی‌‌­اند.

ادامه مطلب
تمدن صنعتی؛ خاستگاه شکوهِ برخاسته از خاکستر
علیرضا کوشکی‌جهرمی، عضو هیئت علمی گروه مدیریت دولتی دانشگاه علامه طباطبائی:

تمدن صنعتی؛ خاستگاه شکوهِ برخاسته از خاکستر

مفهوم تمدن، تجلی بلوغ و فرهنگ متعالی است؛ مرحله‌ای پیشرفته از حیات بشر که ساختارهای سیاسی و اقتصادی را در بر می‌گیرد. تمدن، غرور و افتخاری است که تنها وارثان تاریخ آن را درک می‌کنند؛ مفهومی عمیقاً گره‌خورده با ریشه، پشتوانه و ماندگاری. تاریخ همواره گواه بوده است که تمدن‌های اصیل فناپذیر نیستند؛ در مواجهه با توفان‌ها پوست می‌اندازند و با شکوهی خیره‌کننده‌تر از دل خاکستر برمی‌خیزند.

ادامه مطلب
شکاف ارتباطات علمی در جنگ؛ دانشگاه و عصر حجر اینترنتی
مهدی علیپور‌حافظی، دانشیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی:

شکاف ارتباطات علمی در جنگ؛ دانشگاه و عصر حجر اینترنتی

طی دو ماه اخیر (از اسفند ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵) حملات هوایی و جنگ فراگیر ایالات متحده و اسرائیل به زیرساخت‌های ایران، به ویژه مراکز آموزشی و پژوهشی، خسارات فراوانی بر جای گذاشته و منجر به بروز بحران‌هایی در جامعه علمی کشور شده که در برخی موارد جبران ناپذیر است.

ادامه مطلب
وقتی جنگ طبق نقشه پیش نرفت؛ هفت اشتباه مرگبار واشنگتن
علامه عزیزی، دانش‌آموخته دانشگاه علامه طباطبائی و مدیرکل حوزه رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت:

وقتی جنگ طبق نقشه پیش نرفت؛ هفت اشتباه مرگبار واشنگتن

جنگی که قرار بود کوتاه، کنترل‌شده و قابل مدیریت باشد، به تقابلی 40روزه و فرسایشی تبدیل شد؛ تقابلی که نه‌تنها اهداف اولیه آمریکا را محقق نکرد، بلکه هزینه‌های نظامی، اقتصادی و سیاسی سنگینی بر آن تحمیل کرد. پرسش اصلی این است: چه عواملی موجب این فاصله عمیق میان برآوردهای اولیه و واقعیت شد؟

ادامه مطلب