سیدفرید قاسمی در دومین ماهنشست «گفتامد»؛
فرقانی یعنی اخلاق، انسانیت و کارنامه ماندگار/ پاسخ ندادن به بیاخلاقیها؛ بخشی از منش فرقانی
به گزارش عطنا، دومین ماهنشست «گفتامد» با عنوان بزرگداشت دکتر محمدمهدی فرقانی، استاد روزنامهنگاری و علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی، ۱۶ شهریورماه بههمت انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات و خانه روزنامهنگاران شهر در محل خانه روزنامهنگاران شهر برگزار شد.
در این مراسم، سیدفرید قاسمی، روزنامهنگار و پژوهشگر حوزه ارتباطات و رسانه، با اشاره به ویژگیهای شخصیتی و حرفهای دکتر فرقانی، او را از چهرههای متمایز عرصه روزنامهنگاری و آموزش علوم ارتباطات دانست و بر اهمیت بازخوانی کارنامه این استاد برای نسلهای جدید تأکید کرد.
مظهر اخلاق، انسانیت و مدارا
قاسمی در آغاز سخنان خود با اشاره به شخصیت دکتر فرقانی، گفت: در میان دوستان و استادان روزنامهنگاری و ارتباطات، تمایزی که درباره دکتر فرقانی وجود دارد، این است که او را مظهر اخلاق، انسانیت، مدارا و بردباری میدانیم.
او افزود: نزدیک به ۳۷ سال است که از نخستین دیدارم با دکتر فرقانی میگذرد و در تمام این سالها، هم در دوستیها و هم در فراز و نشیبهای مختلف، این ویژگیهای اخلاقی را در شخصیت او دیدهام.
این روزنامهنگار و پژوهشگر ادامه داد: ممکن است در دوستیها، برخی زوایای پنهان شخصیت افراد دیده نشود، اما در اختلافها، دشمنیها و حتی سعایتهاست که بسیاری از ویژگیهای واقعی افراد آشکار میشود. ما بارها شاهد بودیم که دکتر فرقانی مورد بیمهری یا اتهام قرار گرفت، اما با وجود اینکه دوستانش میدانستند حق با اوست، او هیچگاه درصدد پاسخگویی و مقابله برنیامد.
پاسخ ندادن به بیاخلاقیها؛ بخشی از منش فرقانی
قاسمی با اشاره به تجربه چند دههای خود از ارتباط با دکتر فرقانی، گفت: در این چهار دهه، بارها دیدم افراد بیاخلاق سخنانی درباره او مطرح کردند؛ در حالی که دوستان دکتر فرقانی میتوانستند از او دفاع کنند، اما خود او ترجیح میداد وارد این حاشیهها نشود.
وی تأکید کرد: همین رفتار را باید یکی از جلوههای اخلاق حرفهای دکتر فرقانی دانست؛ اینکه در برابر بیاخلاقی، لزوماً مسیر مقابله و پاسخگویی را انتخاب نکرد و بر اصول خود باقی ماند.
کارنامهای فراتر از گزارشنویسی
قاسمی در ادامه با اشاره به کارنامه روزنامهنگاری دکتر فرقانی، گفت: اگر نسلهای امروز و فردای روزنامهنگاری ایران به دنبال الگو هستند، باید دکتر فرقانی را هم از نظر اخلاقی و هم از نظر کاری و کارنامه حرفهای مورد توجه قرار دهند.
او افزود: کارنامه روزنامهنگاری دکتر فرقانی نباید فراموش شود. این کارنامه فقط به گزارش محدود نیست؛ او مصاحبههای ماندگاری نیز دارد که باید در حافظه تاریخی روزنامهنگاری ایران ثبت و حفظ شود.
این پژوهشگر حوزه ارتباطات با اشاره به ضرورت ایجاد بانکهای اطلاعاتی در حوزه تاریخ مطبوعات و روزنامهنگاری، اظهار کرد: اگر در کشور تلاش شود آثار ماندگار روزنامهنگاران به صورت منظم ثبت و مستندسازی شود، در آینده میتوان از این منابع برای پژوهشهای تاریخی استفاده کرد و گزارشها و مصاحبههای دکتر فرقانی نیز در چنین مجموعهای جایگاه مهمی خواهند داشت.
او گفت: برخی گزارشها و مصاحبههای دکتر فرقانی میتوانند در آینده به عنوان منابع تاریخی مورد استفاده قرار گیرند و این خدمات روزنامهنگارانه، محدود به یک یا دو نمونه نیست؛ بلکه حاصل چند دهه فعالیت حرفهای است.
«چشم عقاب» پیش از کتاب، یک نگاه حرفهای بود
قاسمی در بخش دیگری از سخنان خود به تعبیر «چشم عقاب» اشاره کرد و گفت: قصه «چشم عقاب» با کتاب دکتر فرقانی شروع نشد. او از اوایل دهه ۶۰ از این تعبیر استفاده میکرد و در کلاسهای روزنامهنگاری خود در سال ۱۳۶۵ نیز این ترکیب را به کار میبرد.
وی افزود: بعدها این نگاه و تجربه، در قالب کتاب نیز ارائه شد، ضمنآنکه دکتر فرقانی سالها در حوزه روزنامهنگاری تدریس کرد و این تجربه طی سه یا چهار دهه صیقل خورد و سپس به کتاب تبدیل شد.
قاسمی با اشاره به اهمیت پیوند تجربه حرفهای و آموزش دانشگاهی، گفت: این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا برخی کتابها پیش از آنکه نویسنده تجربه کافی در یک حوزه داشته باشد، نوشته شدهاند و بعد تدریس همان حوزه آغاز شده است. اما درباره دکتر فرقانی، تجربه طولانی روزنامهنگاری و سالها تدریس، پشتوانه آثار آموزشی او بوده است.
سه دهه آموزش و تربیت نسلهای روزنامهنگار
این روزنامهنگار و پژوهشگر، خدمات آموزشی و دانشگاهی دکتر فرقانی را نیز بخشی مهم از کارنامه او دانست و یادآور شد: دکتر فرقانی حدود ۳۰ تا ۴۰ سال در حوزه آموزش روزنامهنگاری فعالیت کرده و در کنار استادانی مانند دکتر کاظم معتمدنژاد و دیگر چهرههای این حوزه، برای شکلگیری و تثبیت آموزش روزنامهنگاری و علوم ارتباطات در ایران تلاش کرده است.
قاسمی با اشاره به دشواریهای این مسیر، اظهار کرد: این افراد برای سرپا ماندن دانشکده و آموزش روزنامهنگاری، با موانع و مخالفتهای بسیاری روبهرو بودند و گاهی برخی افراد از منظرهای سیاسی با علم، دانش و فرهنگ برخورد میکردند و مشکلاتی ایجاد میشد.
ایثار برای روزنامهنگاری و آموزش
قاسمی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به دشواریهایی که دکتر فرقانی طی سالهای فعالیت حرفهای و دانشگاهی متحمل شده است، گفت: در طول سالیان، سلامت دکتر فرقانی برای روزنامهنگاری، معلمی و آموزش در دانشگاه و آموزشگاهها آسیب دید؛ اما او و دیگر استادان این حوزه، ایثارگرانه تلاش کردند تا پرچم آموزش روزنامهنگاری، علوم ارتباطات و رسانه در ایران برافراشته بماند. ضمنآنکه هیچ انسان منصفی این زحمات را فراموش نخواهد کرد.
قاسمی در پایان با ابراز احترام به دکتر فرقانی خاطرنشان کرد: من همیشه با احترام از دکتر فرقانی یاد کردهام و میکنم و افتخار میکنم که در روزگاری زندگی میکنیم که چنین استادی در میان ما حضور دارد و میتوانیم از وجود و تجربه او بهره ببریم.
نظر شما :