معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم در نشست هماندیشی بسیج اساتید دانشگاه علامه طباطبائی تأکید کرد؛
شالچی: علم، انسجام اجتماعی و امید سه مؤلفه اصلی عبور از شرایط دشوار کشور است
به گزارش عطنا، دکتر وحید شالچی، معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در نشست هماندیشی بسیج اساتید دانشگاه علامه طباطبائی که روز دوشنبه ۶ مهرماه ۱۴۰۵ به مناسبت هفته دفاع مقدس در سالن کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه برگزار شد، با اشاره به شرایط کنونی کشور، بر نقش جامعه دانشگاهی در توسعه علم و فناوری، تقویت انسجام اجتماعی و حفظ امید در جامعه تأکید کرد.
وی با بیان اینکه کشور در عرصههای نظامی، اقتصادی و ادراکی و فرهنگی با چالشهای متعددی مواجه است، اظهار کرد: به اعتقاد او، بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و اجتماعی دانشگاهها میتواند در افزایش تابآوری جامعه مؤثر باشد.
شالچی یاد و خاطره رهبر شهید انقلاب و شهدای کشور، بهویژه شهدای جامعه دانشگاهی را گرامی داشت و از شهیدان لاریجانی، خرازی، شمقدری، ذوالفقاری، تهرانچی و فقهی یاد کرد.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم در ادامه، با اشاره به شهدای دانشآموخته دانشگاه علامه طباطبائی، یاد فرشته افشردی «باقری» و زهرا حدادعادل را نیز گرامی داشت.
علم و فناوری؛ نخستین مؤلفه تقویت توان کشور
شالچی با اشاره به شرایط جنگ و پیامدهای آن، اظهار کرد: کشور در یک سال گذشته با دشواریها و خسارتهای فراوانی مواجه بوده است.
وی با یادآوری جانباختن دانشآموزان و دانشجویان در جریان جنگ، گفت: «آغاز سال تحصیلی برای همه ما با اندوه همراه بود؛ چراکه چند صد دانشآموز و دانشجو که امروز باید پشت میزهای درس حضور میداشتند، دیگر در میان ما نیستند.»
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با اشاره به تحلیل خود از روند جنگ افزود که به اعتقاد او، با وجود خسارتهای واردشده، اهداف اصلی طرف مقابل محقق نشده است.
وی شرایط موجود را نبردی نامتقارن توصیف کرد و گفت: تفاوت امکانات و تجهیزات نظامی، ضرورت توجه به سایر مؤلفههای قدرت و تابآوری را افزایش میدهد.
شالچی در این زمینه، علم و فناوری را نخستین مؤلفه اساسی دانست و گفت: «اگر موفقیتهایی که در عرصه فناوری به دست آوردهایم وجود نداشت، نمیتوانستیم در برابر چنین شرایطی ایستادگی کنیم.»
وی با تأکید بر نقش جامعه علمی کشور در توسعه فناوری، افزود: دستاوردهای علمی، حاصل تلاش مستمر دانشگاهیان و پژوهشگران است و تداوم این مسیر باید با جدیت دنبال شود.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با اشاره به مسئولیت استادان در قبال جامعه اظهار کرد: «ما که از این ملت حقوق دریافت میکنیم، در برابر مردم مسئولیت داریم و باید عرصه علم را جدی بگیریم و آن را پیش ببریم.»
وی تأکید کرد: پیشرفت علمی باید با توجه به الزامات و معیارهای تخصصی هر رشته دنبال شود و دانشگاهیان در این زمینه مسئولیتی اساسی دارند.
انسجام اجتماعی؛ دومین مؤلفه تابآوری کشور
شالچی در بخش دیگری از سخنان خود، انسجام و همبستگی اجتماعی را دومین مؤلفه مهم در شرایط کنونی معرفی کرد.
وی با اشاره به جایگاه انسجام اجتماعی در پیامهای رهبر شهید انقلاب اظهار کرد: حفظ پیوندهای اجتماعی، نقشی اساسی در عبور جامعه از شرایط دشوار دارد.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با تأکید بر جایگاه استادان در جامعه، افزود: اعضای هیئت علمی، به دلیل ارتباط همزمان با گروههای مختلف اجتماعی، نخبگان و نسل جوان، میتوانند در تقویت همبستگی اجتماعی نقشآفرین باشند.
شالچی با اشاره به نتایج مطالعات درباره جایگاه اجتماعی دانشگاهیان، گفت: استادان از گروههای مورد اعتماد جامعه به شمار میروند و همین جایگاه، مسئولیت آنان را در حفظ و تقویت انسجام اجتماعی افزایش میدهد.
وی افزود: «جامعه دانشگاهی هم با اقشار نخبه در ارتباط است و هم با نسل جوان؛ بنابراین از موقعیت بسیار مهمی برای حفظ انسجام و همبستگی اجتماعی برخوردار است.»
رفتار استادان در ارتباط با دانشجویان میتواند تقویتکننده همبستگی باشد
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با اشاره به اهمیت ارتباط مستقیم استادان با دانشجویان، گفت: نقش دانشگاهیان در تقویت انسجام اجتماعی، تنها به سخنرانی و ارائه مباحث نظری محدود نمیشود.
وی اظهار کرد: «در برخوردهای چهرهبهچهره با دانشجویان، رفتار ما میتواند جذبکننده باشد. محبت، توجه و شناخت دانشجویان میتواند به تقویت پیوندهای اجتماعی کمک کند.»
شالچی با اشاره به تنوع دیدگاهها و شرایط دانشجویان، افزود: استادان باید از ظرفیت ارتباط آموزشی و انسانی خود برای ایجاد اعتماد و تقویت همبستگی استفاده کنند.
وی همچنین بر ضرورت گفتمانسازی و انجام مطالعات علمی درباره انسجام اجتماعی اشاره کرد و گفت: دانشگاهها باید به پرسشهایی درباره چگونگی شکلگیری همبستگی در جامعه ایران، الزامات آن و چالشهای پیشرو پاسخ دهند.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، اظهار کرد: «باید بررسی کنیم انسجام اجتماعی در ایران چگونه به دست میآید، چه الزاماتی دارد و با چه چالشهایی مواجه است.»
وی اضافه کرد: استادان دانشگاه میتوانند هم از طریق تعامل مستقیم با دانشجویان و هم با تولید دانش و گفتمانسازی، در حفظ و تقویت همبستگی اجتماعی نقش داشته باشند.
امید واقعبینانه؛ سومین مؤلفه عبور از شرایط دشوار

شالچی در ادامه، حفظ امید در جامعه را سومین مؤلفه اساسی تابآوری معرفی کرد و گفت: تحمل شرایط دشوار و عبور از بحرانها، بدون امید به آینده امکانپذیر نیست. ضمنآنکه فشارهای اقتصادی و معیشتی و ضرورت توجه به آثار این فشارها بر زندگی مردم مهم است.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با اشاره به اظهارات مقامهای اقتصادی آمریکا، سیاست فشار اقتصادی بر ایران را با هدف تشدید دشواریهای معیشتی مردم توصیف کرد.
وی اظهار کرد: «میتوانیم سختترین شرایط را تحمل کنیم و از آن عبور کنیم، به شرط آنکه امید در درون جامعه ایرانی حفظ شود.»
شالچی در عین حال تأکید کرد که امید مورد نظر او، نباید از واقعیتهای موجود فاصله داشته باشد.
وی با بیان اینکه «امیدی که از آن سخن میگوییم، باید واقعبینانه و مبتنی بر ظرفیتهای کشور باشد»، خاطرنشان کرد: شناخت توانمندیها، توجه به دستاوردهای علمی و اجتماعی و تلاش برای حل مشکلات، میتواند زمینه تقویت چنین امیدی را فراهم کند.
مسئولیت کلیدی دانشگاهیان در سه عرصه علم، همبستگی و امید
شالچی در ادامه با اشاره به نقش استادان و دانشگاهها در سه عرصه علم و فناوری، انسجام اجتماعی و حفظ امید، بیان کرد: جامعه دانشگاهی باید در کنار انجام مأموریتهای آموزشی و پژوهشی، مسئولیت اجتماعی خود را نیز جدی بگیرد و از ظرفیت علمی و ارتباطی خود برای پاسخگویی به نیازهای کشور استفاده کند.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم افزود: «در هر سه عرصه علم و فناوری، همبستگی اجتماعی و حفظ امید، نقش ما دانشگاهیان کلیدی است.»
وی در پایان ابراز امیدواری کرد: استادان و مجموعههای علمی کشور بتوانند با توسعه دانش، تقویت ارتباط با نسل جوان و توجه به مسائل جامعه، مسئولیت خود را در شرایط کنونی بهخوبی ایفا کنند.

نظر شما :