عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی از فعالیت داوطلبانه روانشناسان برای حمایت از آسیبدیدگان جنگ گزارش داد؛
فداکار: بیش از ۶ هزار جلسه مشاوره برای آسیبدیدگان جنگ در هتلهای تهران برگزار شد
به گزارش عطنا، دکتر فهیمه فداکارداورانی، عضو هیئت علمی گروه مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی، در آیین گرامیداشت شهدای جنگ تحمیلی و تجلیل از ایثارگران دانشگاه که روز یکشنبه پنجم مهرماه ۱۴۰۵ در سالن کتابخانه مرکزی برگزار شد، گزارشی از فعالیتهای داوطلبانه تیم روانشناسی دانشگاه و دیگر متخصصان همکار در حمایت از خانوادههای شهدا و آسیبدیدگان جنگ ارائه کرد.
وی با قدردانی از خانوادههای شهدا و حضور آنان در این مراسم، افزود: اقدامات انجامشده حاصل تلاش جمعی استادان، دانشجویان دانشگاه علامه طباطبائی و روانشناسان و درمانگرانی است که در این مدت بهصورت داوطلبانه با این مجموعه همکاری کردهاند.
فداکار گفت: «من گزارشگر کار همکاران و دوستانمان هستم. این گزارش، گزارش کار شخصی من نیست، بلکه حاصل تلاش مجموعه بزرگی از اعضای هیئت علمی، دانشجویان و درمانگرانی است که در این مدت در کنار ما بودند.»
آغاز فعالیتهای روانشناختی از جنگ ۱۲روزه
عضو هیئت علمی گروه مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی با اشاره به پیشینه فعالیتهای این گروه، اظهار کرد: دغدغه ما درباره پیامدهای روانشناختی جنگ از جنگ ۱۲روزه آغاز شد. در آن مقطع، همکارانمان برای کمک به خانوادههای آسیبدیده و خانوادههای شهدا به محلهای اصابت مراجعه کردند و خدمات روانشناختی ارائه دادند.
وی افزود: حدود دو ماه پس از جنگ ۱۲روزه، فعالیت داوطلبانه دیگری برای حمایت از آسیبدیدگانی که در هتلها و مراکز اسکان موقت اقامت داشتند، آغاز شد و این خدمات تا پاییز ادامه یافت.
فداکار با اشاره به تفاوت نیازهای روانشناختی خانوادههای مختلف، گفت: در این فعالیتها، بهویژه به خانوادههایی توجه داشتیم که اعضای آنها هنگام انجام فعالیتهای عادی روزمره در شهر، بر اثر حملات جنگی آسیب دیده یا جان خود را از دست داده بودند.
وی توضیح داد: تجربه این مداخلات و آموختههای علمی گروه مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی، مبنای برنامهریزی برای ارائه خدمات گستردهتر در جنگ بعدی قرار گرفت.
سازماندهی خدمات روانشناختی در ۵۲ هتل تهران
فداکار با اشاره به اسکان خانوادههای آسیبدیده در هتلهای تهران، بیان کرد: پس از آغاز جنگ رمضان، از گروه ما خواسته شد ارائه خدمات روانشناختی به آسیبدیدگان مستقر در هتلها را سازماندهی کند.
وی افزود: خانوادههایی که خانههایشان تخریب شده یا آسیب دیده بود، در هتلها اسکان داده شدند. این مراکز گاهی میزبان صدها نفر بودند که همگی تجربه مستقیم جنگ و پیامدهای آن را پشت سر گذاشته بودند.
عضو هیئت علمی گروه مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی اظهار کرد: با همکاری دکتر کاظمیان و اعضای هسته مرکزی تیم، خدمات روانشناختی در ۵۲ هتل تهران هماهنگ شد.
وی با اشاره به همکاری دکتر مدنیفر، دکتر مرادی، دکتر خدابخشی و دیگر همکاران دانشگاهی، افزود: در کنار اعضای هیئت علمی، دانشجویان و متخصصانی از دانشگاهها و مراکز دیگر نیز در سازماندهی و ارائه این خدمات مشارکت داشتند.
از میان ۶۰۰ داوطلب، حدود ۱۰۰ روانشناس انتخاب شدند
فداکار با تشریح فرایند جذب نیروهای داوطلب، گفت: حدود ۶۰۰ روانشناس برای همکاری در این طرح اعلام آمادگی کردند که پس از بررسی و مصاحبه، حدود ۱۰۰ نفر از آنان برای ارائه خدمات انتخاب شدند.
وی با تأکید بر ضرورت رعایت استانداردهای حرفهای، اظهار کرد: «ما با تکتک داوطلبان مصاحبه کردیم؛ زیرا قرار بود به مردمی خدمات بدهند که در شرایط بسیار دشواری قرار داشتند. به همین دلیل، فرایند انتخاب نیروها را با دقت و حساسیت انجام دادیم.»
به گفته وی، تیمهای خدماتی بهصورت تخصصی سازماندهی شدند و خدمات مشاوره فردی، درمان کودک، روانپزشکی، مشاوره تلفنی و مداخلات گروهی، هرکدام گروههای جداگانهای داشتند.
فداکار افزود: همکاران ما تلاش کردند فعالیتهای داوطلبانه خود را بر مبنای دانش تخصصی و مبانی نظری روانشناسی پیش ببرند تا خدمات ارائهشده، متناسب با نیازهای آسیبدیدگان و استانداردهای حرفهای باشد.
تعهد چهارماهه درمانگران برای خدمت رایگان
عضو هیئت علمی گروه مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی با اشاره به تجربه جنگ ۱۲روزه گفت: از همان ابتدای فعالیت، از داوطلبان خواستیم برای چهار ماه خدمت رایگان و داوطلبانه تعهد بدهند؛ زیرا میدانستیم نیازهای روانشناختی آسیبدیدگان با پایان درگیریها برطرف نمیشود.
وی افزود: درمانگران این تعهد را پذیرفتند و به گفته او، حدود ۹۷ تا ۹۸ درصد اعضای تیم تا پایان دوره خدمت و تخلیه تدریجی هتلها به همکاری خود ادامه دادند.
فداکار یادآور شد: با آغاز تخلیه هتلها از اواسط خردادماه و کاهش شمار مراکز اسکان تا تیرماه، فعالیت تیمها نیز بهتدریج متناسب با شرایط ساکنان تغییر کرد و موارد خاص همچنان تحت پیگیری قرار گرفتند.
حمایت روانی از آسیبدیدگان، فراتر از مشاوره فردی است
این استاد دانشگاه علامه طباطبائی با تأکید بر پیچیدگی مداخله روانشناختی در بحران، گفت: ارائه خدمات به آسیبدیدگان جنگ صرفاً به برگزاری جلسات مشاوره فردی محدود نمیشود، بلکه باید محیطی حمایتی ایجاد کرد تا افراد بتوانند در آن احساس امنیت کنند و بهتدریج با پیامدهای روانی حادثه کنار بیایند.
وی افزود: در هتلها با جمعیتی مواجه بودیم که بسیاری از آنان ترسیده، مضطرب یا منزوی بودند. برخی نیز پیش از جنگ سابقه مشکلات روانشناختی داشتند و شرایط جنگ، مراقبت از آنان را دشوارتر کرده بود.
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی با اشاره به ضرورت ایجاد یک نظام حمایتی منسجم، اظهار کرد: تیمهای درمانی تلاش کردند با همکاری یکدیگر، محیطی فراهم کنند که علاوه بر پاسخگویی به نیازهای فردی، از آسیبدیدگان در سطح جمعی نیز حمایت کند.
بیش از ۶ هزار جلسه مشاوره فردی و ۲ هزار جلسه گروهدرمانی
فداکار در تشریح آمار خدمات ارائهشده، گفت: بر اساس گزارش همکاران، در طول فعالیت تیمهای روانشناسی در هتلها، بیش از ۶ هزار جلسه مشاوره فردی و بیش از ۲ هزار جلسه گروهدرمانی برگزار شد.
وی افزود: برای پاسخگویی به نیازهای کودکان آسیبدیده نیز گروه مستقلی متشکل از حدود ۲۵ تا ۳۰ درمانگر کودک تشکیل شد که بیش از هزار و ۵۰۰ جلسه مشاوره کودک، بازیدرمانی و دیگر مداخلات تخصصی را انجام دادند.
به گفته این استاد دانشگاه علامه طباطبائی، نظام ارجاع تخصصی کودکان نیز در این طرح فعال بود تا کودکانی که به خدمات بیشتر نیاز داشتند، به درمانگران مربوط ارجاع داده شوند.
عضو هیئت علمی گروه مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی همچنین از همکاری ۱۵ روانپزشک در این طرح خبر داد و گفت: با وجود محدودیت حضور برخی متخصصان در تهران در روزهای جنگ، این روانپزشکان در کنار تیمهای روانشناسی فعالیت کردند و حدود ۸۰۰ جلسه خدمات روانپزشکی برای افراد ارجاعشده برگزار شد.
ثبتنشدن خودکشی منجر به فوت در میان ساکنان تحت پوشش
فداکار یکی از نتایج مهم فعالیت تیمهای درمانی را مراقبت مستمر از افراد در معرض خطر دانست و اظهار کرد: از آغاز حضور همکاران در هتلها تا پایان فعالیت در این مراکز، در میان جمعیت بیش از ۶ هزار نفری تحت پوشش، هیچ مورد خودکشی منجر به فوت گزارش نشد.
وی با اشاره به اینکه برخی از افراد تحت پوشش، پیش از جنگ نیز سابقه اقدام به خودکشی یا بستریشدن به دلیل مشکلات روانشناختی داشتند، گفت: مراقبت از چنین جمعیتی در شرایط جنگی بسیار دشوار بود و نیازمند پیگیری مداوم و تلاش شبانهروزی درمانگران بود.
فداکار این نتیجه را حاصل همکاری نزدیک اعضای تیم و استمرار خدمات حمایتی دانست.
نقش دانشجویان دانشگاه علامه در سازماندهی خدمات داوطلبانه
فداکار در ادامه از نقش دانشجویان دانشگاه علامه طباطبائی در پیگیری امور اجرایی و هماهنگی فعالیتها قدردانی کرد و گفت: شماری از دانشجویان ما مسئولیتهای اجرایی مهمی را بر عهده داشتند و با تلاش فراوان، به استمرار خدمات کمک کردند.
وی افزود: این فعالیتها حاصل همکاری خانواده دانشگاه علامه طباطبائی، اعضای هسته مرکزی تیم، استادان، دانشجویان و متخصصانی بود که از مجموعههای دیگر به این طرح پیوستند.
عضو هیئت علمی گروه مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی با اشاره به روحیه داوطلبانه همکاران خود، خاطرهای از ساعات ابتدایی آغاز جنگ بیان کرد و گفت: «زمانی که جنگ آغاز شد، در کلینیک مشغول کار بودم. پس از پایان جلسه مراجع، تلفن همراهم را بررسی کردم و دیدم چندین نفر از همکاران پیام دادهاند که اگر قرار است برای آسیبدیدگان جنگ کاری انجام دهیم، آماده همکاری هستند.»
وی این آمادگی را دلگرمکننده توصیف کرد و افزود: با وجود دشواریهای جنگ، همکاران ما در حوزه روانشناسی و بسیاری از متخصصان دیگر، بدون انتظار منفعت شخصی برای کمک به مردم وارد میدان شدند.
فداکار در پایان، با قدردانی از تمامی استادان، دانشجویان، روانشناسان، روانپزشکان و درمانگران داوطلب، ابراز امیدواری کرد که دیگر شاهد وقوع جنگ و آسیبدیدن خانوادهها نباشیم.
نظر شما :