آیتالله محمدهادی عبد خدایی؛ استاد موفق حوزه و دانشگاه
به گزارش عطنا، آیتالله عبدخدایی که در سال ۱۳۱۷ در خانوادهای روحانی و در بیت عالم برجسته، آیتالله حاج شیخ غلامحسین تبریزی، دیده به جهان گشوده بود، از شخصیتهای علمی و سیاسی بود که توانست میان تحصیلات حوزوی در سطح اجتهاد و تحصیلات دانشگاهی تا مقطع دکتری فلسفه، پیوندی عمیق برقرار سازد. وی از شاگردان برجسته بزرگانی چون آیات عظام میلانی، محقق داماد و فیلسوف شهید مرتضی مطهری به شمار میرفت.
ایشان در دورههای اول، دوم و چهارم به عنوان نماینده مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی حضور داشت و در دوره پنجم نیز به عنوان نماینده مردم خراسان رضوی در مجلس خبرگان رهبری خدمت نمود.
یکی از برجستهترین مسئولیتهای ایشان، تصدی سفارت جمهوری اسلامی ایران در واتیکان از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹ بود. در این دوره، ایشان موفق به دریافت «نشان لیاقت و فضیلت» از سوی پاپ ژان پل دوم گردید.
آن مرحوم همچنین سالیان متمادی از عمر خود را صرف تدریس و تربیت شاگردان در دانشگاههای معتبر کشور از جمله دانشگاه تهران، شهید بهشتی، امام صادق (ع) و فردوسی مشهد نمود و آثار علمی ارزشمندی از خود به یادگار گذاشت.
مرحوم آیتالله محمدهادی عبد خدایی پدر دکتر مجتبی عبدخدایی، عضو هیئت علمی گروه آموزشی روابط بینالملل دانشگاه علامه طباطبائی و دکتر زهره عبدخدایی عضو هیئت علمی گروه آموزشی فلسفه و کلام و معاون پژوهشی دانشکده الهیات و معارف اسلامی این دانشگاه است.
محسن قاسمپور استاد دانشگاه علامه طباطبائی و شاگرد استاد محمدهادی عبدخدایی در دانشگاه تهران یاداشتی خاطرهگونه درمورد آیتالله محمدهادی عبدخدایی نوشته است که در پی میآید:
درست در سال 1363 یا 1364 در دانشکده الهیات دانشگاه تهران در محضر استاد مکرم حضرت حجهالاسلام دکتر محمد هادی عبد خدایی درس نهج البلاغه را به عنوان دو واحد درسی داشتیم.
در بین اساتید، آقای دکتر محمد هادی عبد خدایی از دانش گسترده و بینش استواری برخوردار بود. ایشان که دانش آموحته فلسفه بود از معارف قرآنی وحدیثی بویژه نهج البلاغه هم بهرهمند و اطلاعاتی ژرف وعمیق داشتند و دارند. در آن ایام که ما دانشجوی ایشان بودیم. وی نماینده مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی بودند. دانش عمیق و وسیع استاد عبدخدایی به هنگام تدریس این درس مشهود و ملموس بود.کسانی که به نهج البلاغه آشنا هستند، میدانند که براهین و استدلالهای امیرالمومنین در لابلای خطب، نامهها و کلمات حکمتآمیز در کنار سایر ابعاد آن برای قشر دانشپژوه چگونه درسآموز است.
استادی مانند دکتر سیدمحمدهادی عبدخدایی با توجه به پیشینه فلسفی خویش و با مهارت و تسلط کامل از عهده تبیین این حقایق بلند و شگرف برمیآمدند. البته این همه، آن چیزی نبود که بتوان استاد عبدخدایی را به عنوان معلمی دانشگاهی و مدرس نهج البلاغه با آن وصف نمود. زیرا که نهچ البلاغه به مثابه تفسیر واعظانه قرآن، افزون بر نکات و دقایق فلسفی و برهانی کتابی است، عرفانی و اخلاقی و مدرس این درس تا خود از این حقایق توشه برنگرفته باشد در مقام تبیین و توصیف و برجسته ساختن این رموز و دقایق توفیق نخواهد داشت.
استاد عبدخدایی از این حیث استادی موفق بود زیرا که از هر دو بعد برخوردار بود. در این رابطه ذکر خاطرهای در هنگام تدریس این درس شایسته مینماید و احتمالاً دوستان و همکلاسیهای دوران کسی چون بنده این خاطره را تصدیق مینمایند.
به یاد دارم در یکی از جلسات درس استاد خطبه 92 نهج البلاغه را تدریس میفرمودند. (خطبهای با موضوع هجوم مردم برای بیعت با علی (ع) باور کنید بعد از گذشت قریب 40 سال که از آن روزها میگذرد، هنوز یاد و خاطره آن جلسه از خاطرم نمی رود. اینکه در فرازی از تدریس استاد به هنگام شرح عبارت «دعونی و التمسوا غیری، فإنّا مستقبلون أمرا له وجوه و ألوان...» اشک از دیدگانش جاری شد به گونهای که برای دقایقی سکوت معناداری بر کلاس درس حاکم گردید. عاشق واقعی امام علی (ع) چنین است. به راستی چه کسی است که باور نکند، این شیوه از تدریس در مخاطب تاثیرگذار نیست!!! اینکه این گونه عاشقانه وعارفانه کلام مولا را بخوانی واشک بریزی و مخاطب شما با شما و همراه شما تحت تاثیر قرار بگیرد!!!. آن روز تدریس استاد عبدخدایی چنین بود.
آری هنوز تصویر اشکی که در چشمان استاد حلقه زده بود بههنگام قرائت این خطبه را با تمام وجود هم من و هم سایر دانشجویان کلاس در آن درس احساس میکنیم. البته شایان ذکر است، ایشان در کنار این عشق و محبتی که نسبت به مقام و ساحت مولای متقیان روا میداشتند، به هنگام توضیح این جمله کوتاه حقایق تاریخی و به قول امروزیها، پشت صحنههای این گفتار امام و اینکه چه شد عدهای به سوی امام آمدند و از او ملتماسانه تقاضای خلافت و امامت نمودند را نیز توضیح میدادند و این همه با استناد به منابع موثق تاریخی بود. این روش یعنی ذکر تمام ابعاد یک ماجرای تاریخی و نه صرف برخورد گزینشی و یک جانبه در هنگام بیان یک مطلب.
انصاف، ادب و متانت در گفتار ویژگی تدریس او در درس نهج البلاغه بود. استاد عبدخدایی در مقام شرح چنین خطبههایی مشی و شیوهایی بدور از تعصب و پیشداوری داشت. روشی که از امثال این استاد فرهیخته انتظار میرفت و میرود. اخلاق خوب و همراه با تکریم و بزرگمنشی استاد و مهرورزی نسبت به دانشجویان ویژگی بارز استاد عبد خدایی بود.
روحش شاد ودر جوار اولیاء الهی محشور باد.
محسن قاسمپور استاد دانشگاه علامه طباطبائی
و شاگرد استاد محمدهادی عبدخدایی در دانشگاه تهران
نظر شما :