خدمات عمومی ما نیازمند استانداردسازی است/ سیگما نمونه موفق در مدیریت دولتی

استاد دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه گفت: رویکرد اصلی سازمان «سیگما» اصلاحات مدیریت دولتی کشورها است و با استفاده از مشاوره اقتصادی و مدیریتی به عنوان ادیتور کشورهای متقاضی عضویت در اتحادیه اروپا عمل می‌کند.

به گزارش عطنا، به مناسب روزجهانی خدمات عمومی، اولین همایش ملی «تعالی خدمات عمومی» روز دوشنبه، ۱۲ تیرماه با همکاری دانشگاه‌های مختلف و به میزبانی دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی برگزار شد.

در بخشی از این نشست، سعید زرندی، استاد دانشگاه علامه طباطبائی مقاله‌ای با عنوان «بررسی تحلیلی اصلاحات مدیریت دولتی در زمینه دستیابی به تعالی خدمات عمومی» ارائه کرد.

زرندی در ابتدای سخنانش اشاره کرد که مقاله وی در حوزه مطالعات تطبیقی است و این مقاله به سازمان سیگما که به بررسی حوزه مدیریت دولتی در اتحادیه اروپا است، می پردازد.

گفتنی است سازمان همکاری و توسعهٔ اقتصادی (OECD) سازمانی است بین‌المللی، دارای ۳۵ عضو، که اعضای آن متعهد به اصول دموکراسی و اقتصاد آزاد هستند. این سازمان به تعبیری عمده‌ترین سازمان بین‌المللی تصمیم‌گیرندهٔ اقتصادی است. مقرّ اصلی این سازمان در شهر پاریس است.

این سازمان از کمیته‌های متعددی اعم از کمیتهٔ سیاست‌های اقتصادی، کمیتهٔ کمک به توسعه، کمیتهٔ مدیریت عمومی، کمیتهٔ تجارت بین‌المللی، محیط زیست و کمیتهٔ آموزش، استخدام، نیروی کار و امور اجتماعی تشکیل شده است.

و کمیتهٔ مدیریت عمومی (خدمات مدیریت عمومی) Public Management Service (PUMA) و دبیرخانهٔ آن با دولت‌های عضو سازمان همکاری و توسعهٔ اقتصادی، ارتباط نزدیک دارد. شکل‌دهی سیاست‌ها و اجرای آن، تشخیص منابع، بازسازی مؤسسات دولتی و پاسخ‌گویی به مسائل، مشاوره و شفافیت در اطلاع‌رسانی، بخش عمدهٔ فعالیت‌های این کمیته را تشکیل می‌دهد. یک ابتکار مشترک سازمان همکاری و توسعهٔ اقتصادی (OECD) و اتحادیهٔ اروپا (EU) که توسط این کمیته ترتیب یافت، حمایت از دولت‌مداری خوب در کشورهای مرکز و شرق اروپا بود. این اقدام با عنوان «برنامهٔ حمایت برای بهبود دولت‌مداری و مدیریت سیگما» به اجرا درآمده است و مشاوره‌های مورد نیاز کشورهای بخش مرکزی و شرق اروپا را برای بهبود کارایی اداری و بسط شیوهٔ پیروی کارکنان بخش دولتی از ارزش‌های دموکراتیک، اصول اخلاقی و احترام به اجرای قانون ارائه می‌کند.

در این نشست هم، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی در توضیح سیگما اظهار کرد: سیگما سازمانی است که در سال 1992 برای همکاری مشترک بین اتحادیه اروپا و سیگما شکل گرفته است و هدف اصلی آن به طور خاص ساماندهی وضعیت مدیریت دولتی کشورها است.

وی اضافه کرد: کشورهای متقاضی عضو اتحادیه عضویت در اتحادیه اروپا هستند به عنوان  یک سازمان فرادست یا کناردست شکل گرفته است و در واقع زیر مجموعه اتحادیه اروپاست که به کشورهایی که می‌خواهند عضو اتحادیه اروپا شوند به صورت مشترک خدمات مشاوره مدیریت دولتی می‌دهد.

زرندی در ادامه به کارکرد این سازمان پرداخت و اظهار کرد: از بخش‌های جالب توجه فعالیت این سازمان ورود در موضوعات مدیریتی و استاندارد سازی و شاخص سنجی کشورهاست.

عضو هئیت علمی دانشگاه علامه طباطبائی تشریح کرد: یکی از کارهای این نهاد، سیستم اعلام اموال برای کشورهای متقاضی عضویت در اتحادیه اروپاست. به طور مثال، در یکی از مطالعاتشان 20 کشور را بررسی کردند و هر کدام را به صورت مشترک تحلیل کردند که مشخص می‌کرد اگر می‌خواهید عضو اتحادیه اروپا شوید در چه نقاطی ضعف دارید و در چه بخش‌هایی بهتر عمل کرده‌اید.

وی افزود: رویکرد اصلی سیگما اصلاحات مدیریت دولتی را هدف قرار داده است و بحث بعدی آن استفاده از مشاوره اقتصادی و مدیریتی است، به طوری که خود سیگما یک‌سری اهداف را تعیین کرده است پس سازمانی است که به عنوان ادیتور کشورهای متقاضی عضویت در اتحادیه اروپا عمل می‌کند.

زرندی درباره حوزه فعالیت‌های سیگما گفت: سیگما  ادعا می‌کند که در شش زمینه فعالیت دارد؛ در بعد اول، یک چارچوب استراتژیک برای مدیریت دولتی کشور طراحی کرده است و مراکزی دارد که به حوزه کشورهای منتظر مشورت می‌دهند. بعد توسعه خط مشی‌ها، مدیریت منابع انسانی و خدمات عمومی، پاسخ‌گویی و ارائه خدمات و همچنین بحث تعیین تداراک عمومی به این شش سرفصل می‌پردازد.

وی در خصوص نحوه فعالیت سیگما با کشورها اظهار کرد: روال سیگما به این شکل است که در سطوح مختلفی در کشورها با حکومت مرکزی همکاری می‌کند و وزارتخانه‌ها، سازمان‌های دولتی و... را بررسی می‌کند. در مجموع، در چند سطح سیستم اداری و قانونی فعال است که بحث همکاری استراژدیک برای تدوین و اجرای اصلاحات با زیرمجموعه‌های کشور عضو تبیین می‌کند.

عضو هئیت علمی دانشگاه علامه طباطبائی با اشاره به جایگاه سیگما در بحث مدیریت دولتی کشورها اضافه کرد: یک بخش این نهاد مبارزه با فساد و ارزیابی آن را دائما آپدیت می‌کند. در بحث دیگر، به طور متناسب برای هر کشور پیشنهاداتی برای بهبود قانون و همکاری با دولت‌ها در اصلاح امور را اولویت بندی می‌کند.

زرندی ادامه داد: در حوزه مدیریت دولتی ما به یک فضایی برای استاندارد کردن و آپدیت کردن نیاز داریم. حالا در اروپا بحث عضویت در اتحادیه برای رسیدن به آن جذابیت دارد و دولت‌ها سعی می‌کنند که استاندارهایی را داشته باشند.

وی افزود: در اروپا کشورها موظف‌اند هرچند وقت یک‌بار گزارش عملکرد ارائه دهند و خود را با استانداردها بسنجند.

این استاد دانشگاه درباره عملکرد سیگما تصریح کرد: فرایند این نهاد بین‌المللی تقریبا به این صورت است که دائما در حال ارزیابی خود با کشورهای عضو است و یک‌سری افراد مستقل در آن حضور دارند که با مسئولان مرتبط دائما در تماس هستند و طبق فرآیندی که نوشته شده استاندارسازی‌های مربوطه را بررسی می‌کنند.

زرندی در پایان گفت: فکر می‌کنم نحوه عمل این سازمان می تواند الگوی خوبی برای تعالی خدمات عمومی باشد که ویژگی آن استانداردسازی و فرایندی کردن خدمات عمومی از جمله با بازرسی دوره‌ای از شرکت‌های دولتی است.