در راستای اجرای تفاهمنامه مشترک دانشگاه علامه طباطبائی، ادارهکل امور اتباع و مهاجرین استان قم و کانون نخبگان افغانستان؛
نخستین دوره آموزش مهارتهای ذهنی در ورزش ویژه ورزشکاران مهاجر افغانستانی برگزار شد
به گزارش عطنا، با توجه به گسترش روزافزون نقش علوم ورزشی در موفقیت ورزشکاران و اهمیت ابعاد روانشناختی در ورزش حرفهای، دوره تخصصی «آموزش مهارتهای ذهنی در ورزش» ویژه مربیان و ورزشکاران مهاجر افغانستانی در خردادماه ۱۴۰۵ در شهر قم برگزار شد.
این برنامه آموزشی در پی تفاهمنامه مشترک برای فعالسازی «مرکز توسعه سلامت روان مهاجر، شعبه قم» که در سال ۱۴۰۲ میان «دانشگاه علامه طباطبائی»، «ادارهکل امور اتباع و مهاجرین استان قم» و «کانون علمی ـ فرهنگی نخبگان افغانستان» منعقد شده بود، با مدیریت «مرکز توانمندسازی مهاجر» بهعنوان یکی از بخشهای کانون نخبگان افغانستان، در قالب چهار جلسه سهساعته و در مجموع ۱۲ ساعت آموزش تخصصی طی چهار هفته متوالی و با تدریس ذبیحالله صادقی، کارشناس ارشد روانشناسی ورزشی، برگزار شد.
در این برنامه آموزشی، ۲۵ ورزشکار شامل ۱۲ بانوی ورزشکار و ۱۳ ورزشکار آقا از رشتههای مختلفی همچون فوتبال، فوتسال، والیبال، کیکبوکسینگ، کاراته، بوکس، بدنسازی، شطرنج، دوومیدانی و یوگا حضور داشتند. همچنین سه تن از شرکتکنندگان از مربیان دارای سابقه فعالیت در سطوح بینالمللی و ورزش حرفهای بودند که حضور آنان بر غنای علمی و تجربی مباحث مطرحشده افزود.
اختتامیه این برنامه آموزشی روز جمعه ۲۲ خردادماه در قم برگزار شد و گواهی شرکت در این دوره با حضور دبیر، معاون و مسئول بخش فرهنگی کانون علمی ـ فرهنگی نخبگان افغانستان و همچنین محمدعلی حسینی، دکترای علوم تربیت بدنی و از مربیان مطرح بدنسازی جامعه مهاجرین، به شرکتکنندگان اهدا شد.
برگزاری این برنامه را میتوان یکی از نخستین تلاشهای سازمانیافته در حوزه روانشناسی ورزشی در میان جامعه ورزشکاران مهاجر افغانستانی در ایران و چهبسا یکی از نخستین برنامههای آموزشی تخصصی در این حوزه برای ورزشکاران افغانستانی دانست. از این منظر، این اقدام صرفاً یک کارگاه آموزشی کوتاهمدت نبود، بلکه گامی ارزشمند در جهت معرفی یکی از مهمترین شاخههای علوم ورزشی به جامعه ورزش افغانستان به شمار میآید.
امروزه در ورزش حرفهای، تفاوت میان ورزشکاران و تیمهای موفق تنها به آمادگی جسمانی، دانش فنی یا امکانات تمرینی محدود نمیشود. در بسیاری از سطوح رقابتی، ورزشکاران از نظر تواناییهای فنی و بدنی در شرایطی نزدیک به یکدیگر قرار دارند و آنچه سرنوشت رقابتها را رقم میزند، کیفیت آمادگی ذهنی آنان است. توانایی مدیریت فشارهای روانی، حفظ تمرکز در لحظات حساس، تنظیم هیجانات، مقابله با شکست، حفظ انگیزه و برخورداری از انعطافپذیری روانشناختی از جمله عواملی هستند که نقشی تعیینکننده در موفقیت ورزشی ایفا میکنند.
بر همین اساس، هدف اصلی این برنامه آموزشی، آشنایی ورزشکاران با اصول علمی روانشناسی ورزشی و آموزش مهارتهایی بود که بتوانند از آنها برای ارتقای عملکرد، حفظ سلامت روان و توسعه فردی خود بهره بگیرند. همچنین تلاش شد اهمیت حضور و نقش روانشناسان ورزشی در کنار ورزشکاران، مربیان و تیمهای ورزشی مورد توجه قرار گیرد؛ موضوعی که امروزه در ورزش حرفهای جهان به یکی از ارکان اصلی موفقیت تبدیل شده است.
نخستین محور آموزشی به آشنایی با مبانی روانشناسی ورزشی و نقش ذهن در موفقیت ورزشی اختصاص داشت. در این بخش، شرکتکنندگان با اهمیت سلامت روان در ورزش آشنا شدند و موضوع هدفگذاری علمی بر اساس الگوی SMART مورد آموزش قرار گرفت. همچنین از تکنیک «نمای عملکرد» بهعنوان ابزاری برای شناسایی نقاط قوت، ارزیابی وضعیت موجود و برنامهریزی برای پیشرفت فردی استفاده شد.
محور دوم آموزش بر شناخت هیجانات، آگاهی هیجانی و تنظیم احساسات متمرکز بود. در این بخش، فرآیند شکلگیری هیجانات، ارتباط میان افکار، احساسات و رفتار و نقش تفسیرهای ذهنی در تجربههای هیجانی مورد بررسی قرار گرفت. همچنین تأکید شد که احساسات ناخوشایند همواره مانعی برای موفقیت نیستند و در بسیاری از موارد میتوانند بخشی از عملکرد مطلوب ورزشکار باشند. شناخت الگوهای هیجانی فردی و افزایش خودآگاهی از دیگر موضوعات مورد توجه در این بخش بود.
محور سوم به آموزش توجه، تمرکز و مدیریت استرس اختصاص داشت. در این بخش، شرکتکنندگان با انواع مختلف توجه و تمرکز آشنا شدند و درباره این موضوع بحث شد که تمرکز بیشتر همیشه به معنای عملکرد بهتر نیست. همچنین مفهوم سطح بهینه برانگیختگی و تفاوتهای فردی در تجربه استرس و اضطراب تشریح شد. آموزش عملی تکنیک تنفس دیافراگمی نیز بهعنوان یکی از مهمترین مهارتهای مدیریت فشار روانی در موقعیتهای رقابتی ارائه شد.
در بخش پایانی برنامه، مهارتهای پیشرفته ذهنی مورد استفاده در ورزش حرفهای معرفی و تمرین شد. تصویرسازی ذهنی و کاربرد آن در آمادهسازی برای مسابقات، طراحی روتینهای ذهنی و جسمی پیش از عملکرد و تحلیل نمونههایی از رفتارهای ذهنی ورزشکاران حرفهای از جمله موضوعات مطرحشده بود. همچنین شرکتکنندگان با نحوه شکلگیری باورهای غیرمنطقی، افکار خودکار منفی و تأثیر آنها بر احساسات و عملکرد آشنا شدند. در ادامه نیز درباره مفهوم معنا در زندگی و ورزش، نقش ارزشها در حفظ انگیزه و اهمیت داشتن چشماندازی فراتر از نتایج کوتاهمدت ورزشی گفتوگو شد.
از ویژگیهای برجسته این برنامه میتوان به فضای تعاملی، مشارکت فعال ورزشکاران، بحثهای گروهی، تمرینهای خودارزیابی، آموزش مهارتهای کاربردی و استفاده از مثالها و نمونههای واقعی ورزشی اشاره کرد. این رویکرد موجب شد شرکتکنندگان بتوانند مفاهیم علمی را با تجربیات شخصی و حرفهای خود پیوند دهند و درک عمیقتری از نقش عوامل روانشناختی در ورزش به دست آورند.
بیتردید توسعه دانش روانشناسی ورزشی در میان ورزشکاران، مربیان و مدیران ورزشی افغانستان میتواند نقش مهمی در ارتقای عملکرد، افزایش سلامت روان، پیشگیری از آسیبهای روانشناختی و رشد پایدار ورزش ایفا کند. بهرهگیری از ظرفیت متخصصان روانشناسی ورزشی افغانستانی و گسترش آموزش مهارتهای ذهنی در سطوح مختلف ورزش، میتواند زمینهساز تحولی مثبت در مسیر پیشرفت ورزش افغانستان باشد.
امید است برگزاری این برنامه، آغازی برای توجه بیشتر به ابعاد روانشناختی ورزش در میان جامعه ورزشی افغانستان و بستری برای توسعه آموزشهای تخصصیتر در آینده باشد؛ چرا که موفقیت در ورزش امروز، بیش از هر زمان دیگری، نیازمند تلفیق توانمندیهای جسمانی، فنی و ذهنی است.
نظر شما :